Weg met Chan en dan?

Dit is wat sommige demonstranten tegen het halfbakken beleid van de regering-Santokhi luidkeels scanderen, voornamelijk uit de kelen van de oppositie die bloed ruikt. De mensen in het land worden geknecht door het dak gestegen prijzen voor de basisgoederen als gevolg van de torenhoge inflatie van ruim 60 procent, volgens de Centrale Bank van Suriname (CBvS). Bij de boodschappen merken zij meteen dat zij steeds minder spullen met hun al schamele budget kunnen kopen.
Dat de prijzen mondiaal stijgen weten we inmiddels wel, mede door de oorlog in Oekraïne en Rusland die de gaspijplijn naar Europa steeds verder afknijpt. Grotendeels zijn hierdoor de energieprijzen gestegen en dus ook voor benzine. Doordat het aanbod van olie en gas is afgenomen en de vraag door economische activiteiten na de COVID-pandemie blijft toenemen, stijgen de prijzen. De energieprijzen zijn aan internationale standaarden van olie en gas geknoopt en in US-dollars afgetikt.
Hoe dan ook behoort Suriname tot de wereldgemeenschap en voelen de burgers in Suriname daarom ook de pijn. Daar de koopkracht van de huishoudens van de lage en middeninkomens blijft dalen, behoort de regering als hoeder van het algemeen belang direct in te grijpen. En dat is wat niet in voldoende mate gebeurt, waardoor de mensen terecht boos zijn geworden en in groten getale in opstand komen.
Wat we van de Surinamers weten is dat zij berustend zijn in hun doen en laten en niet zomaar gaan demonstreren. Zij hebben wat anders te doen. Voornamelijk aldoor bezig zijn met overleven. Het moet echt de spuigaten uitlopen voordat zij daartoe bereid zijn. Herinnerd wordt aan de aanzwellende volksopstand toen de regering-Wijdenbosch van het politieke toneel met de staart tussen de benen verdween, vanwege haar rampenbeleid. De boodschap was duidelijk: “Bosje moest coûte que coûte ‘opdonderen’, desnoods kwaadschiks, scandeerden de demonstranten in juni 1999”.
Velen vragen zich af wat de man en de andere bobo’s eigenlijk in de Staatsraad uitspoken. Kan hij niet in ‘s landsbelang Chan proberen te behoeden voor wat hem is overkomen? Ze zijn toch dikke maatjes? Want deze volkswoede krijgt wel een staartje. Thans draait de Surinaamse economie volgens het IMF-regiem. Door het stapsgewijs invoeren van de btw per 1 januari 2023 in plaats van 1 juli 2022, heeft Suriname US$ 60 miljoen aan diens neus voorbij zien gaan. Alleen bij een positieve beoordeling van het IMF zal in september 2022 US$ 123 miljoen aan de Centrale Bank van Suriname (CBvS) worden overgemaakt, zei president Chan Santokhi.
Volgens de overeenkomst zouden gelden worden geserveerd om de pijn van het IMF-medicijn te dempen, maar dat zien we ook niet gebeuren. Onlangs werd in maart 2022 US$ 55 miljoen op de rekening van de CBvS bijgeschreven. Waaraan deze gelden zijn besteed zal misschien pas in 2023 bekend worden aan de hand van het rapport van de Rekenkamer over het dienstjaar 2022.
Op dit moment zien de burgers in ieder geval niets daarvan in hun portemonnee. Met de opstapeling van de recente fraudecorruptieschandalen die omstreeks januari jongstleden begonnen waarbij de regering steeds doet alsof haar neus bloed. Informatie aan het parlement wordt wellicht bewust onthouden. De kranten wisten te melden dat de oppositie de zwendel te berde bracht. Dat is het goede nieuws, ze hebben kennelijk goed parlementair werk gedaan. Als zij dat niet hadden gepiept dan zou deze fraudezaak mogelijk onder vloermat worden geschoven. Maar voor hoelang? Dat is nog geen reden om hoog van de toren te toeteren.
Ook de heren Melvin Bouva en Rabin Parmessar hebben boter op hun hoofd, want toen zij het voor het zeggen hadden was het niet al te fraais wat ze hebben geleverd. Verwezen wordt naar bijvoorbeeld de Amnestiewet van 2012. We gaan het niet hebben over de 200 miljoen dollar aan kasreserve van de CBvS, die ten tijde van de vorige regering was verdwenen. Dus geldt ook voor hen: bescheidenheid siert de mens en mensen maken fouten om van te leren.
Nu blijkt dat ingebouwde controle veiligheidskleppen van het staatsapparaat die bij foute facturen dieprood moeten knipperen, voor geen meter functioneren dan wel ook nog zo corrupt als de neten zijn. Behalve de minister van Financiën en Planning en insiders weten de burgerij en het parlement van niets over de hoogte van de fraude. Eerst was het fraudebedrag SRD 40,9 miljoen, dagen later was het gestegen naar SRD 46,9 miljoen. Wie zal het zeggen. Als het parlement niets weet en niets doet om dát te weten te komen, dan is het logisch dan de mensen van woede op straat komen. Het parlement is trouwens de burger. Pas na de demonstraties voelde het parlement de hete adem van de actievoerders. Toen pas ging zij door de knieën en eiste de parlementsvoorzitter Marinus Bee uitleg over de fraude.
Regering, parlement en de minister van …