Terechte bezorgdheid of klassenjustitie?

07/09/2021 18:00

-
Iwan Brave


: Edward Wong Loi Sing
 

PARAMARIBO –
De krijgsraad bekrachtigde op 30 augustus het verstekvonnis van twintig jaar tegen Desi Bouterse, voor zijn aandeel in de Decembermoorden in 1982 als militaire dictator. Dat was geen verrassing. Waar vooral naar werd uitgekeken is of gevangenneming gelast zou worden. Die bleef uit. Hoewel bezorgdheid voor ‘wapengekletter’ reëel blijkt vanwege de grote wapendiefstal bij de verdachte thuis eind juni, wordt gesteld: “Hiermee wordt het gelijkheidsbeginsel in ons land geschonden.”

Bij de bekrachtiging van het verstekvonnis stelt de krijgsraad
dat Bouterse, als hoofdverdachte van het al veertien jaar
voortslepende 8 Decemberstrafproces, “oneigenlijk gebruik” heeft
gemaakt van het rechtsmiddel ‘verzet’, vanwege zijn aanhoudende
zwijgen. Het verbaast Sunil Oemrawsingh van Stichting 8 december
1982, tevens nabestaande, geheel niet. “Dat was vanaf de eerste dag
al duidelijk voor ons. De rode draad van de verdediging van
Bouterse is niets anders dan traineren”, zegt hij. “Het is gewoon
een strategie geweest om jaren te rekken. Ik hoop niet dat het
sterfbed de oplossing zal zijn. Bouterse heeft volledig de kans
gehad het Surinaamse volk en de wereldgemeenschap te overtuigen van
zijn kant van het verhaal. Maar het is overduidelijk gebleken dat
hij van meet af aan een habituele leugenaar is geweest met
betrekking tot deze zaak.”

Dat geen gevangenneming van Bouterse is gelast, vindt
Oemrawsingh klassenjustitie. “Hiermee wordt het gelijkheidsbeginsel
in ons land geschonden.” Maar zegt hij: “De hoofdelementen en de
bronnen van ellende en gevaar op politiek- en veiligheidsgebied
zijn nog steeds buiten. Als de tijd nu rijp is, moet hij nu
gevangen worden genomen worden. Als de tijd later rijp zal zijn,
dan moet het dàn gebeuren.” Oemrawsingh vindt de bezorgdheid om
wapengekletter overigens terecht. “Als wij kijken naar de historie
van de veroordeelden, dan is die altijd er één geweest van
problemen oplossen met geweld. Ik verwijs daarbij ook onder meer
naar de slachting van Moiwana in 1986.”

‘Alles in place’

Wat Hugo Essed, advocaat van de nabestaanden van de
Decembermoorden betreft is nu ‘alles in place’ om tot
gevangenneming over te gaan van Bouterse. “Alle veiligheidsdiensten
zoals het leger en de politie zijn gereorganiseerd. Het Nationaal
Leger heeft een operatie ‘alertheid’ afgekondigd. Dus van de
buitenkant zou ik zeggen dat omstandigheden ernaar zijn voor
gevangenneming van de heer Bouterse, zonder dat er een probleem
hoeft te zijn.” Ook Essed vindt dat hier het gelijkheidsbeginsel
wordt geschonden. “Want voor elke kruimeldief geldt aanhouding. En
het is nog nooit voorgekomen in Suriname dat iemand die een moord
heeft gepleegd, niet is aangehouden, tenzij die voortvluchtig
is.”

Maar Essed beaamt dat de grote wapendiefstal bij Bouterse
bevestigt dat de bezorgdheid voor wapengekletter terecht is. “Die
bezorgdheid was eerder niet gestoeld op basis van harde informatie.
Met zoveel wapens kan je aardig wat chaos veroorzaken.” Toch zegt
hij: “Daar moet een democratie niet voor buigen omdat het anders
geen democratie en rechtsstaat meer is. Als je daarvoor terugdeinst
dan ben je dat vanaf dat moment niet meer.”

Daarnaast stelt de jurist dat er wettelijke redenen zijn om tot
aanhouding over te gaan, zoals ‘vluchtgevaar’ en ‘vrees voor
herhaling’. “Ik ben van oordeel dat van beide sprake is. Wellicht
niet in die zin dat weer vijftien mensen vermoord zullen worden,
maar er is wel vrees voor geweld. Die wordt nu dus volledig
ondersteund door de vreemde verdwijning van een laadbak vol met
wapens.”

Maar is vluchten met een internationale opsporingsbevel wel
reëel? “Daarmee bedoel ik niet dat Bouterse naar Amerika zal
uitwijken, maar hij heeft een paar vrienden in de wereld – daar ga
ik vanuit – die hem wel willen opvangen in hun land.”

‘Het is te hopen dat de gestolen wapens niet tegen Surinamers
zullen worden gebruikt.’ korpschef Roberto Prade

Het verbaast Essed overigens dat de huidige regering op zo
“simplistische en amateuristische” wijze de macht overgedragen
heeft gekregen. “Men heeft gewoon niet alle macht overgedragen
gekregen. Alleen had men dat niet in de gaten. Wapens staan voor
macht. Het aantal ontvreemde wapens is maar een deel van wat in het
magazijn thuis bij Bouterse was. Hij heeft zelf gezegd dat hij de
wapenvoorraad van Suriname heeft verdeeld tussen zijn huis en de
kazerne. De politie heeft verklaard dat de wapens die nog bij hem
thuis waren, waarvan nooit een aantal genoemd is, in beslag zijn
genomen.”

Niet concreet

Het Korps Politie Suriname (KPS) heeft geen zicht op waar de
gestolen wapens mogelijk terecht zijn gekomen. “Niet concreet”,
zegt korpschef Roberto Prade. “Natuurlijk, je hoort wat geluiden
hier en daar en van de inlichtingendienst verneem ik een en ander
maar een specifieke locatie hebben we niet.”

Prade meldt overigens dat hij ‘niet de persoon’ is om volledige
informatie hierover te geven. “Dit onderzoek …