Somohardjo: ‘Nederland is er goedkoop vanaf gekomen’

29/11/2020 12:12 – Euritha Tjan A Way

Volgens Paul Somohardjo zag Nederland Suriname als last. : Euritha Tjan A Way  
PARAMARIBO – Suriname is deze week 45 jaar onafhankelijk. En bij een bigiyari hoort een feest. Aangepast, vanwege de Covid-19- dreiging, maar een feest werd het wel. Paul Somohardjo van de Pertjajah Luhur (Javaans voor Vol Vertrouwen) viert nooit feest op 25 november. ‘Het is voor mij een dag van bezinning, want de onafhankelijkheid had anders gekund.’
We schrijven 1974. Met het bekend worden van de regeringsverklaring is ook duidelijk geworden dat Suriname ultimo november 1975 onafhankelijk zal worden van Nederland. Voor Paul ‘Salam’ Somohardjo (lid van de NPK-regering bestaande uit de PNR, NPS, PSV en KTPI) kwam dat aan als donderslag bij heldere hemel. “Niemand wist hiervan, ook de top van de NPS niet. Het voornemen stond ook in geen enkel partijprogramma bij de verkiezingen van 1973”, zegt Somohardjo.
De intussen 77-jarige politicus zit in het partijcentrum van de Pertjajah Luhur. De partij heeft net een gevoelige nederlaag geleden bij de verkiezingen van 25 mei en is van vijf zetels in V7-verband teruggevallen naar 2 in een lijstverbintenis met de Abop van Ronnie Brunswijk. Op het terrein van het partijcentrum staan een sportclub en een supermarkt, het partijcentrum zelf staat rechts op het terrein. Bovenaan in de grote ruimte staat een bord met het opschrift: ‘Gotong Royong Abop en PL’, vrij vertaald samen opbouwen Abop en PL. De deur van de kamer van Somohardjo staat daar rechtsonder; voor de deur een bakje waarin telefoons achtergelaten moeten worden. Na een verzoek daartoe mag de redactie door mét telefoon.

Intermenselijke brug
“Ik heb geen goede herinneringen aan de onafhankelijkheid”, stopt Somohardjo zijn misnoegen onder stoelen noch banken. “Ik was niet tegen onafhankelijkheid, maar wel tegen de manier zoals het er aan toe is gegaan. Drie maanden voor de onafhankelijkheid hadden we nog geen grondwet, geen duidelijke grenzen en geen vlag. De Nederlanders zijn goede bruggenbouwers, maar ze hebben ons nooit geholpen de intermenselijke brug naar elkaar toe te bouwen. Vandaar ook dat de Hindostaan in Calcutta, de Javaan in de Kampong, de creool in Paramaribo en de marron in het binnenland verbleef. Zo kon Nederland verdelen en heersen”, zegt Somohardjo.
Nu 45 jaar na 25 november 1975 doet de politicus uit de doeken dat zijn weerstand tegen de onafhankelijkheid niets te maken had met angst van zijn kant dat de creool over de Javaan zou heersen. “Niets van waar”, ontkracht hij de beweringen die in de geschiedschrijving doorgaan voor waarheid. “Ik wilde niet dat wij de sociale voorzieningen zouden verliezen die toen golden in Nederland toen voor Nederlanders. En wij waren Nederlanders. Toen we onafhankelijk werden in 1975 gold daar een AOV van 1500 Nederlandse gulden bij 65 jaar en in Suriname kreeg je bij 70 jaar een AOV van 25 gulden. Als je hier geen werk had, verpauperde je. In Nederland kreeg je stontjie. Ik weet nog dat zodra je in die tijden op Schiphol aankwam, je kledingtoelage kreeg. En ik ken mensen die in Nederland toen 10.000 gulden kregen voor hun inrichting alleen”, klinkt het steeds luider met armen die wijds wat gezegd wordt benadrukken.

Den Uyl
Volgens Somohardjo zag Nederland Suriname als last. “Maar we waren geen kolonie. We waren geen Indonesië. We waren Nederlands gebiedsdeel. En Nederland wilde van ons af omdat we te veel gebruikmaakte van alle sociale voorzieningen daar. Maar het land heeft ons uitgebuit tijdens de slavernij, daarna tijdens de contractarbeid – een verkapte slavernij. Die 3,5 miljard ontwikkelingshulp stelde niets voor. Nederland is er goedkoop van af gekomen.”
Het protest van Somohardjo voerde hij eerst in het parlement van toen. Hij stapte uit de NPK en richtte een eenmansfractie op. “De verhoudingen waren 17 voor de oppositie en 22 voor de coalitie. Ik stapte uit de coalitie, maar liep niet over. Ik vormde een eenmansfractie en kreeg daarna ondersteuning van Liesdek-Clarke en Lee Kong Fong, die beide ook tegen de onafhankelijkheid waren.”
Samen ging het drietal naar Nederland en stelde samen met de VHP een motie op om aan de Nederlandse Tweede Kamer te overhandigen. “Ik kwam nog Joop den Uyl tegen. En ik zei hem nog. De uil is bij de Javanen de vogel die de dood aankondigt. Ik hoop niet dat u die rol gaat vervullen. Hij lachte toen, om mij vijf jaar later gelijk te geven, want toen kreeg Suriname de coup van 1980.”
Het verzet van de groep in Nederland leverde geen resultaat op, want de VHP’er George Hindori besloot akkoord te gaan met de onafhankelijkheid. “En het is niet dat wij geen onafhankelijkheid wilden, maar zeker vanwege de impact die de onafhankelijkheid zou hebben wilden wij een referendum hebben. Het volk moest zich uitspreken hierover”, zegt Somohardjo. Hij meent te weten dat ook Jagernath Lachmon … ………… (DWT)


Lees verder

Bron: De Ware Tijd Suriname