Oorspronkelijk doel gemeenschapsbossen door houtkap voorbijgestreefd

16/10/2020 22:44 – Wilfred Leeuwin
PARAMARIBO – Gemeenschapsbossen, vroegere houtkapvergunningen, die door de overheid in concessie worden uitgegeven aan inheemse- en marrongemeenschappen, hebben al lang niet meer als doel te voorzien in de dagelijkse levensbehoefte van deze groepen. Kleinschalige landbouw, het verzamelen van bosbijproducten en het oogsten van hout, hebben in de meeste gevallen plaatsgemaakt voor een vaak ongecontroleerde houtkapindustrie.
Bij de meeste gemeenschapsbossen is het accent verplaatst naar het uitgeven van grote delen in kavels als concessies door de dorpen aan bedrijven en niet-gouvernementele organisaties, die de bossen exploiteren. In de praktijk gaan de meeste gemeenschappen met een concessie een contract aan met een houtondernemer die per kubieke meter betaalt aan de gemeenschap. Echter, er is vaak onvoldoende regelgeving en uniformiteit bij ondernemers en gemeenschappen. Daarnaast wordt in de meeste gemeenschapsbossen ook niet volgens duurzame richtlijnen hout geoogst. Hierdoor zijn vooral de beter toegankelijke gemeenschapsbossen sterk gedegradeerd of kaalgekapt. Uitbreiding naar meerdere gemeenschapsbossen is haast onmogelijk. Beschikbare bossen in het zuidelijke deel van het land liggen ver weg van de dorpen, terwijl tal van concessies nog op naam staan van al lang overleden kapiteins.
Tropenbos Suriname heeft samen met haar internationaal netwerk in oktober vorig jaar een studie uitgevoerd over het doel en het gebruik van gemeenschapsbossen. Die studie was gefocust op de perceptie van belanghebbenden in Suriname bij de impact van het gemeenschapsbos op aspecten als veiligheid en toegang tot hulpbronnen afkomstig uit het bos, verbeterd levensonderhoud, ontwikkeling, zelfbeschikking, en duurzaam bosbeheer en -behoud. Donderdag zijn via een webinar, de onderzoeksresultaten gepresenteerd. Naast Tropenbos hebben verschillende overheidsinstanties zoals Stichting Bosbeheer en Bostoezicht (SBB) en het ministerie van Regionale Ontwikkeling en Sport presentaties verzorgd.
Rudie van Kanten, directeur van Tropenbos Suriname en Rewie Matai van de SBB, wijzen erop dat houtkap in de concessievergunning slechts als een eventuele mogelijkheid op kleine schaal is genoemd om te voorzien in het levensonderhoud. “Wanneer er nu gesproken wordt over gemeenschapsbos, denkt een ieder meteen aan houtkap”, zegt Van Kanten. Volgens hem is het een behoorlijke uitdaging terug te keren naar het oorspronkelijk doel of in te spelen op de ontstane situatie. “De inheemsen en marrons hebben vaak niet de technische kennis en geld om de bossen duurzaam te beheren, maar ze hebben wel een enorme potentie.” Een ander probleem is dat de status van de bossen er niet één is waarbij individuele dorpelingen een investeringslening kunnen sluiten bij een financiële instelling.
Van Kanten ziet eerder dat gewerkt wordt aan een cultuuromslag bij de gemeenschappen. Die moeten beter gaan beseffen hoe belangrijk het is dat de bossen door hen zelf geëxploiteerd kunnen worden met betere resultaten. Hiervoor zal er volgens hem een speciale opleiding opgezet moeten worden met een lagere instroom voor dorpelingen, maar wel specifiek gericht op het doel. De deelnemers aan de webinar zijn ervan overtuigd dat hoewel houtkap een manier is, er veel meer en op een duurzamere manier uit het bos gehaald kan worden. Steven Vroom van SBB zei in zijn presentatie dat dorpen tussen de tienduizend en vijftienduizend US dollar ontvangen per houtkapoogst van houtkapbedrijven. Echter, hij vindt – samen met Van Kanten – dat gezien de jaarlijkse opbrengsten uit de sector dit bedrag veel meer zou moeten zijn. Van Kanten merkt op dat hoewel veel bedrijven zich niet houden aan de houtkapregels er wel degelijk bedrijven zijn die goede afspraken maken met de dorpen en die ook nakomen. In sommige dorpen wordt het verkregen geld voor het dorpsfonds ook goed benut en worden scholen gerenoveerd en andere werken uitgevoerd ten behoeve van de dorpelingen.
Tijdens de discussie bij de webinar is gekeken naar welke procedures en regels gemaakt kunnen worden om gemeenschapsbossen een beter doel te geven. “Met de mentaliteitsverandering en samenwerking tussen alle betrokkenen, moeten we komen tot een beter doel. De lokale gemeenschappen kunnen zelf bijdragen aan verhoging van de toegevoegde waarde. Ze zullen niet moeten blijven focussen op houtkap, maar zich ook richten op kleinschalige landbouw, houtproductie en andere duurzame manieren van bosontwikkeling”, zegt Van Kanten.
  Tweet
 
Gerelateerde artikelen

………… (DWT)


Lees verder

Bron: De Ware Tijd Suriname