COLUMN: Mi na tongo!

12/11/2020 14:00 – Pokay Tongo

Stuart Rahan  
Bijna iedereen had er een mening over. Eerder ongevraagd omdat ik mij niet kan voorstellen dat Abop-DNA-lid Fogatie Aserie (mooie naam trouwens) na zijn beroemde pleidooi op zijn toehoorders afstapte met de vraag: da fa unu ben feni mi Nederlands? Aserie pleitte voor betere en professionelere onderwijsbegeleiding van kinderen in het binnenland. Ik denk eerder dat hij zich afvroeg of en hoe zijn noodkreet was overgekomen. De Nationale Assemblee is namelijk niet de plek waar jouw Nederlandse spreekvaardigheid door een examencommissie van vijftig man wordt beoordeeld.
Reacties van struikelaars over het door Aserie gebezigde Nederlands zeggen meer over hun persoon dan over de inhoud van zijn boodschap. Zij die driedubbel in een deuk lagen, daar durf ik van te zeggen dat zij zich niet veel beter kunnen uiten in het Nederlands. Want, kan je het beter, dan was jouw focus niet op zijn taalgebruik maar op de inhoud. De ontwikkeling van kinderen in het binnenland ligt Aserie nauw aan het hart. De abrupte overgang van de moedertaal naar het Nederlands (Nederlands is de voertaal in Suriname) zorgt voor de nodige bruya bij Surinaamse kinderen in het algemeen. Het gevolg is voortijdige schoolverlaters of te weinig toekomstperspectieven op een reguliere opleiding die aansluiten bij hun ambities.
Er werden zelfs persoonlijke wijsheden gedeeld als zouden politieke partijen het Nederlands als voorwaarde moeten stellen wil je een politieke carrière ambiëren. Het kan er bij mij niet in dat je slechts ontwikkeld bent als je het Nederlands beheerst. Voor mij staat het beheersen van een taal niet gelijk aan het bezitten van kennis en kunde. Om een simpel voorbeeld te geven. Ik spreek en schrijf redelijk goed Nederlands maar ik mis de kennis en kunde van en over geneeskrachtige kruiden. Kruidenspecialisten in het binnenland hebben geen stethoscoop om hun nek hangen en dragen geen lange witte jas die de status van hun geleerdheid aangeven. Kruidenspecialisten hebben geen drs., dr. of prof. als titel voor hun naam staan terwijl hun betekenis net zo waardevol is voor genezing van hun medemens.
Collega Euritha Tjan A Way interviewde Sita Patadien. Zij heeft een mastergraad in de Nederlandse Taal en Cultuur. In het interview worden opmerkelijke uitspraken en bevindingen gedaan die ik graag zou willen voorleggen aan degenen die het hardst gelachen hebben om Fogatie Aserie. “De tot slaafgemaakten mochten de taal niet spreken en op termijn werd het Sranan hun lingua franca.” Slaven en hun eigenaren spraken elkaar niet in het Nederlands aan. Het Sranan begon zich te ontwikkelen ten tijde van de slavernij en het Nederlands was niet de omgangstaal maar een mix van de verschillende meegenomen talen van geroofde slaven, Engels, Nederlands, Spaans en Frans. Pas na afschaffing van de slavernij in 1873 (ik spreek nimmer van 1863!) werd in 1876 de leerplicht ingevoerd waarin kinderen van de één op de andere dag Nederlands in plaats van Sranan moesten spreken en schrijven in de klas. A no fu yu beti yu tongo?
Voor Sita Patadien is het belangrijk het Nederlands te beheersen omdat “als je in het zakenleven succes wil boeken zal het Nederlands vaak de taal zijn die je zou moeten beheersen”. Ik heb hier al eerder mijn twijfels over uitgesproken omdat welke taal je ook spreekt, jouw kennis en kunde daar niet van is af te leiden. Patadien geeft het Sranan wel een kans maar dan als ‘hulptaal’ op het Natin waar mannelijke docenten (dus vrouwen spreken geen Sranan?) zich van bedienen. Dan is het Sranan wel goed maar als volwaardige taal gedurende de schoolopleiding minderwaardig. Deze gedachte is al lang achterhaald.
A ben sa moy efu misi Sita Patadien ben broko en ede tu fu a Sranantongo. Dan a ben sa si dati a fasi fa en e poti a Sranantongo na ondro, yu no kan meki en. A Sranan de skinskin nanga a Ptata. Efu yu leki leriman no dukru ini na Sranan, yu no kan leysi wan strafu gi en tu. “Mi na tongo, mi de na mindri tifi.”
taknangami@live.nl
  Tweet
 
Gerelateerde artikelen

………… (DWT)


Lees verder

Bron: De Ware Tijd Suriname