‘Op dit moment kunnen we nog geen nieren oogsten’

Voorlopig alleen donatie van nieren door levende gevers
door Aidy
PARAMARIBO — Dat het niet alleen kommer en kwel is in onze gezondheidszorg, maar dat zich ook positieve ontwikkelingen voordoen, bewijst de geslaagde niertransplantatie missie in het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP). Vijf personen tussen de dertig en 65 jaar, die aan de dialyse zaten, hebben ruim twee weken geleden een ‘nieuwe’ nier gekregen.
Alle operaties zijn geslaagd en zowel de donoren als de ontvangers maken het goed. Een moeder schonk aan een dochter een nier, een vader aan een zoon, een nicht aan een nicht, een schoonbroer aan zijn schoonbroer en een zus aan een broer. Een operatie kost per koppel (donor en ontvanger) rond de 20.000 US dollar, inclusief medicatie gedurende een jaar.

“Het oogsten van nieren is een ander verhaal. Het proces vergt veel meer energie en expertise en aan de andere kant is de wetgeving hiervoor nog niet in orde in Suriname”  
Mirza Idu, transplantatiechirurg
Continuïteit
De tweede missie uit Nederland voor opnieuw vijf niertransplantaties staat gepland voor eind oktober, begin november. Dat de continuïteit is gegarandeerd verzekert zowel AZP-directeur Claudia Marica-Redan als minister Amar Ramadin van Volksgezondheid. Marica-Redan zegt dat hierover duidelijke afspraken zijn gemaakt met Volksgezondheid. Er zal gebruik worden gemaakt van de mogelijkheden die de Armulof-regeling van Stichting Staatsziekenfonds biedt.
Minister Ramadin onderstreept dat de regering niet alleen voor de continuïteit wil zorgen, maar zich ook zal inzetten voor preventie. Voorkomen is immers beter dan genezen. Het aantal personen in Suriname met een niet overdraagbare aandoening is de voorbije jaren flink toegenomen. Het is daarom belangrijk dat de aandacht gericht wordt op preventie.
“Hiermee kan worden voorkomen dat personen moeten dialyseren of behoefte hebben aan een niertransplantatie. Deze nieuwigheid is mooi, maar als het voorkomen kan worden kan er ook heel wat bespaard worden”, onderstreept de bewindsman.
Veiligheid prioriteit
Voorlopig is donatie door iemand in leven de enige manier in Suriname voor niertransplantatie. Andere mogelijkheden worden voorlopig niet toegepast. “Op dit moment kunnen we nog geen nieren oogsten van mensen die overleden zijn”, zegt Mirza Idu, transplantatiechirurg. “Het oogsten van nieren is een ander verhaal. Het proces vergt veel meer energie en expertise en aan de andere kant is de wetgeving hiervoor nog niet in orde in Suriname. Het oogsten van een nier is een bijzonder proces. In Suriname zal er rekening gehouden moeten word en met onder andere culturele achtergronden en geloofsovertuiging.”
De recente niertransplantaties zijn volgens internationale standaarden uitgevoerd. Een nierdonatie is bijzonder omdat iemand een operatie ondergaat waaraan hij of zij lichamelijk geen voordeel heeft. Veiligheid staat volgens Idu daarom voorop, want de donor moet na de operatie een normaal leven kunnen leiden. De specialisten hebben daarom ook ervoor gekozen om de operaties uit te voeren volgens internationale standaarden.

“De gever moet gezond zijn en in staat om na de operatie een normaal leven te leiden met één nier”

De transplantaties zijn door middel van een kijkoperatie uitgevoerd. Dit is een minder ingrijpende manier in vergelijking met vroeger waar er een grote wond ontstond na de ingreep. Het voordeel van de kijkoperatie is dat er een kleinere wond ontstaat en het genezingsproces is ook korter. Idu: “Het is een kostbare ingreep waarvoor je veel apparatuur nodig hebt, maar wij stelden ons op het standpunt: we doen het hier en op dezelfde manier zoals het internationaal gebeurt. Dat heeft veel voorbereidingen gevergd.”
Proces
Aan transplantatie gaat een heel proces vooraf. Zo moet voor de ontvanger een donor gevonden worden wiens nier bij hem of haar past. De gever moet gezond zijn en in staat om na de operatie een normaal leven te leiden met één nier. “Hij of zij moet zonder enige beperking verder kunnen gaan”, onderstreept nefroloog Keshawpersad Goerdat. Natuurlijk moet de donor zich vrijwillig opgeven. Er zijn voor de onlangs uitgevoerde transplantaties een twintigtal koppels gescreend, van wie vijf gereed n voor de ingreep.
Voor de eerste missie is er een samenwerkingsovereenkomst getekend tussen de afdelingen Nefrologie en Vaatchirurgie van het AMC, Amsterdam Universitair Medisch Centrum, de Surinaamse regering, het AZP en Sint Vincentius Ziekenhuis. Het is de bedoeling dat Goerdat tijdens de missies ervaring opdoet om later zelfstandig dergelijke operaties uit te voeren, met ondersteuning van een team.