Lucht geklaard tussen Aboikoni en Brunswijk

Tekst en beeld Samuel Wens
BOVEN-SURINAME — “Wij hebben besloten een nieuwe start te maken en geen oude koeien meer uit de sloot te halen. Vicepresident Ronnie Brunswijk zal spoedig door mij worden uitgenodigd voor topoverleg te Asidonhopo. “ Granman Albert Aboikoni der Saramaccaners heeft zijn onderdanen geïnformeerd over het beleefdheidsbezoek dat de vicepresident (vp) op 5 november aan hem heeft gebracht.
Het lijkt erop dat met dat bezoek en eerder contact van de granman met president Chandrikapersad Santokhi een einde is gekomen aan de gespannen verhouding tussen de twee gezagsdragers uit Paramaribo en het grootopperhoofd. Aboikoni noemt de afgelopen ruim 2,5 jaar sinds de regering-Santokhi/Brunswijk aan de macht is een “stressvolle periode”, omdat van overheidswege geen werkzaamheden werden uitgevoerd in het gebied. “Er was geen contact tussen het traditioneel gezag en de leiding van het land”, bekent Aboikoni.
Hij stelt verder dat de vicepresident al in 2020 ontvangen had moeten worden “maar niets komt vóór zijn tijd”. Volgens hem belijdt iedereen eenheid en de wil tot samenwerken met de mond, maar dat is niet terug te zien in de praktijk. “De Saramaccaners moeten ook meer vergevingsgezind zijn”, voegt hij er veelbetekenend aan toe.

“Na de officiële kennismaking hebben wij de twee contactloze jaren de revue laten passeren”
Granman Albert Aboikoni
Harde woorden
Bunswijk was zaterdag in Asidonhopo, waar de residentie van Aboikoni is, om met bewoners van het Boven-Surinamegebied te praten over ontwikkeling van de regio. Echter, de granman had hij niet vooraf op de hoogte gesteld. Maar direct na aankomst per helikopter heeft hij zijn opwachting gemaakt bij het grootopperhoofd.
Aboikoni werd door gevraagd waarom de ontmoeting in de kleine fesitin kantoo (traditioneel kantoor) met weinig ventilatie twee uren heeft geduurd. “Eigenlijk had het gesprek langer moeten duren”, reageert de granman lachend. “Na de officiële kennismaking hebben wij de twee contactloze jaren de revue laten passeren.”
Vertegenwoordigers van verschillende dorpen die onder Aboikoni vallen en die n uitgenodigd om te Asidonhopo met de vp te praten n niet blij dat Brunswijk naar de granman is gegaan. Voor de Abop-leden van Asidonhopo die de vergadering in de krutu oso hadden georganiseerd, duurde de ontmoeting te lang en stond ze bovendien niet op het programma.
Op gegeven moment besloten ze om hun leider Brunswijk te gaan halen. “Wij hebben de vp uitgenodigd om over het gebied te komen praten, maar niet met deze man”, verklaarde organisator Wilfred Odang, die algemeen coördinator van de Abop in het gebied is. Sommige tegenstanders van Aboikoni spraken zelfs van “een politiek spel”. “Brunswijk weet hoe de publieke opinie te beïnvloeden”, werd gezegd.
Het verzet van de dorpelingen viel niet in goede aarde bij Aboikoni en er vielen harde woorden. Op de vraag van de krant aan Brunswijk waarom zijn partij duizenden mensen heeft gemobiliseerd, terwijl de infrastructuur van Asidonopo daarop niet berekend is, antwoordde hij, na aandringen, dat “dit niet mijn hoofdpijn is”.
Grootspraak
In uitgelekte opnames van de ontmoeting van zaterdag met de vp is te horen hoe de granman op zeer emotionele toon vertelt over de manier waarop sommige groepen Saramaccaners, onder leiding van de Matjaw-lo (voorvaderen van Aboikoni), in het Boven-Surinamegebied en Asidonhopo zijn terechtgekomen.
Die verhalen zijn van generatie op generatie doorverteld volgens de orale traditie. “En deze nieuwkomers vormen thans de harde kern van uw politieke partij”, klinkt Aboikoni verbitterd. “Omdat u vp bent en voorzitter van Abop maken zij misbruik van uw positie en willen zij de scepter zwaaien over Asidonhopo. Maar zij moeten weten dat ik dat niet zal toestaan.”
De Matjaw-lo is, aldus Aboikoni, de baas over de Surinamerivier. Deze uitspraak wordt door Saramaccaners uit verschillende lo’s als grootspraak ervaren en een granman onwaardig genoemd. “Geen enkele lo staat boven een andere. Iedere stam heeft zijn traditioneel gebied”, menen de critici.
Aboikoni geeft toe dat er ook spraakberichten uit zijn eigen omgeving worden verspreid en verwarring zaaien. Onlangs tijdens het bezoek van de Vereniging van Saramaccaanse Gezagsdragers werd een bericht verspreid dat deze organisatie een onbetrouwbare partner is en de granman tegenwerkt. Het grootopperhoofd keurt dat af.