ACHTERGROND: ‘Terugkeer in boezem van de Staat’

14/04/2019 19:00

 

‘Terugkeer in de boezem van de Staat’ was het onderwerp van de interessante promotievoordracht die de jurist en oud-notaris Carlo Jadnanansing een eredoctorale erkenning opleverde bij het vijftigjarig bestaan van de Anton de Kom Universiteit van Suriname. De Staat heeft verschillende mogelijkheden om terreinen en gronden met welke status dan ook terug te nemen, zelfs als het gaat om eigendommen van een particuliere rechtspersoon. In en na de koloniale periode en zijn daar verschillende wetgevingsproducten voor gemaakt. Sommige werden aangescherpt en aan de tijd aangepast, maar het karakter blijft hetzelfde.

Tekst: Wilfred Leeuwin

Jadnanansing heeft een halve eeuw ervaring opgebouwd in de
private wetgeving en is jarenlang notaris geweest. In zijn
presentatie bespreekt hij de juridische procedures bij de acht door
hem ontdekte opties die de Staat kan inzetten om gronden terug te
krijgen of te nemen. Hij merkt daarbij op dat het laten terugkeren
van gronden in de boezem van de Staat, slechts het algemeen belang
van Suriname moet dienen. Dat belang kan herkend worden in
beleidsdoelen zoals het bouwen van infrastructurele werken,
woningbouw en andere economische en sociaal-maatschappelijke
projecten.

De rechtsproducten waarvan de regering gebruik kan maken zijn
wettelijk vastgelegd in onder meer het Burgerlijk Wetboek, de
Onteigeningswet uit 1904, de wet Onteigening Stedenbouwkundige
Ontwikkeling en Woningvoorziening van 1948, het Domeindecreet van
1981, het wetsproduct Nadering en naasting bij allodiale
eigendommen en erfelijk bezit. De wet voorziet verder in
wetsartikelen die het recht op gronden tot vervallen kan laten
verklaren, terwijl de Staat bij wet ook gemachtigd is gronden terug
of op te kopen of met de rechtmatige eigenaar een ruil aan te
gaan.

Onteigening

Wanneer de Staat vindt dat een terrein dat in het bezit is van
een andere partij de aangewezen plek is voor gebruik in algemeen
belang, kan de staat zich beroepen op de Onteigeningswet. Die wet
schrijft wel voor dat de belanghebbende partij wordt gecompenseerd.
Volgens Jadnanansing zijn in deze koloniale wet bijkans twintig
aanpassing aangebracht. De wet is onder meer gebruikt bij het terug
laten keren van gronden bij het aangaan van de Brokopondo
Overeenkomst met de Alcoa. Voor onteigening kan ook de wet
Onteigening Stedenbouwkundige Ontwikkeling en Woningvoorziening van
1948, worden toegepast. Daar is de procedure anders en wordt het
best ingezet voor het terugnemen van gronden met als doel het
opzetten van woningbouwprojecten en infrastructurele werken.
Echter, bij deze wet is de schadeloosstelling niet vooraf
geregeld.

Naasting

De Staat kan van haar recht gebruikmaken om gronden te
‘naasten’. De term naasting is door de juridische procedure niets
anders dan het laten terugkeren van gronden in de boezem van de
Staat. Daar wordt uitgegaan van het algemeen belang waar een grond
dat een status heeft van allodiale eigendom en of erfelijk bezit.
Eerder is van deze wet al gebruik gemaakt in Rahemalbuiten in 1997
en 2009 en in het geval van plantage Jagtlust. De overheid kan dan
de koop die daarbij tussen andere partijen is gesloten overnemen.
De term naasting is hiervan afgeleid, omdat de overheid naast de
koper van de grond gaat opereren bij de verkoopovereenkomst. Een
andere mogelijkheid die de Staat kan inzetten om zich gronden toe
te eigenen, is door te kopen en of te ruilen. Jadnanansing zegt dat
dit een kostbare zaak is en in de praktijk niet veelvuldig wordt
gebruikt.

Nalatenschap

Het Burgerlijk Wetboek heeft de voorziening voor de Staat dat
onbeheerde nalatenschappen door de overheid opgeëist kunnen worden.
Dit proces kan tijdrovend zijn en kan tientallen jaren duren. De
Staat wordt, wanneer blijkt dat niemand zich na drie jaar dat een
nalatenschap niet is opgeëist, na veertig jaar de eigenaar van die
nalatenschap.

Grondhuur en erfpacht

Een andere wettelijke mogelijkheid die wordt gebruikt bij
erfpacht en grondhuur is de procedurele vervallenverklaring.
Jadnanansing heeft hierover enkele aanbevelingen gedaan. Wanneer de
huurkosten (canon-kosten) over een periode van drie jaar niet zijn
betaald aan de Staat, kan het recht op de grond vervallen. Volgens
Jadnanansing is deze manier gezien de actuele situatie in het land
een lucratieve manier voor de overheid om aan grond te komen en het
boedelprobleem op te lossen. Dit is zeker het geval bij grondhuur.
In veel gevallen komt het voor dat de grondhuuraanvraag niet verder
is verlengd binnen de vastgestelde termijn van achttien maanden.
Jadnanansing heeft voorgesteld dat er een automatische verlenging
in de wet wordt ingebouwd. In geval van erfpacht is de overheid
zelf niet verplicht de huurtermijn te verlengen. De huurder krijgt
wel een vergoeding in dit geval. Bij grondhuur mag de huurder wel
verlenging aanvragen. Wordt de verlenging niet toegewezen, dan moet
de Staat compenseren. Die compensatie is niet alleen op de grond,
maar ook van alles dat zich erop bevindt.

Domeindecreet 1981

Het is voor Jadnanansing vreemd dat het Domeindecreet 1981
nimmer is … ………… (DWT)


Lees verder

Bron: De Ware Tijd Suriname

vertaal, translate,翻译,traduction,traducción,translation